Vertrekpunt: het succes van de Europese Unie
De Europese Unie is een van de meest indrukwekkende politieke projecten in de geschiedenis. Landen in Oost-Europa wierpen het juk van dictaturen van zich af, niet alleen vanwege de Europese waarden, maar vanwege de belofte van welvaart en perspectief. Het meest recente en indrukwekkende voorbeeld is de strijd van Oekraïne. Mensen worden bewogen door de belofte van een beter leven. Dat is de kracht waar we op moeten voortbouwen.
Uiteraard is de EU nog niet af. We zullen moeten komen tot een heldere uitzettingsprocedure voor landen die structureel de Europese waarden verkwanselen, waarbij we de bevolking voldoende tijd geven om toch een andere richting te kiezen. Deze verbeteringen hoeven ons echter niet te remmen.
De EU is nu een regionaal project. De - mede door de toenemende onbetrouwbaarheid van de VS - gegroeide samenwerking met andere functionerende democratieën moet worden versneld en verbreed.
Kernprincipes van de Globale Unie
Een waarden-gedreven handelsstelsel
De GU werkt met één systeem van handelstarieven op basis van een scorecard per land, gemeten op:
- Corruptiebestrijding
- Vrijheid: rechtsstaat, democratie, vrije pers
- Mensenrechten
- Duurzaamheid: klimaatakkoorden, respect voor natuur
- Gedrag binnen de internationale rechtsorde: IP-bescherming, geen spionage, geen dumping, bijdrage aan het Internationaal Gerechtshof
Landen die volledig voldoen betalen 0% invoerrechten. Landen die gedeeltelijk voldoen betalen op basis van hun score, met jaarlijkse meting en aanpassing. Landen die agressie plegen of hun eigen bevolking vermoorden worden volledig uitgesloten, en landen die wél handel met hen drijven krijgen hogere tarieven.
Vreedzame maar krachtige buitenlandse politiek
De GU investeert in strategische onafhankelijkheid voor alle leden: grondstoffen, energie, defensie en eigen AI-capaciteit. De GU moet op deze gebieden urgent op eigen benen staan.
De GU voert geen assertieve militaire acties, tenzij een brede meerderheid van de GU-landen oordeelt dat ingrijpen noodzakelijk is vanwege misdaden tegen de eigen bevolking. Democratisering in autocratische landen gebeurt door opstand vanuit de eigen bevolking. Als regimes zich misdragen ondersteunen wij de oppositie.
Informatievrijheid als strategisch instrument
De GU vergroot haar invloed door kwalitatief hoogwaardige en onafhankelijke journalistiek in alle lokale talen - naar analogie van de BBC, versterkt met GU-middelen - en door het beschikbaar stellen van beschermde technologie die burgers onafhankelijk maakt van staatsgecontroleerde internettoegang.
Eén handelszone, beperkt vrij verkeer van personen
De GU functioneert niet als één markt met volledig vrij personenverkeer, om ongewenste migratiestromen naar welvarende gebieden te voorkomen. Wel gelden uniforme handelstarieven op basis van de scorecard.
Voor hoogwaardig werk verstrekken we tijdelijke werkvisa aan schaars talent uit GU-landen én uit andere landen. De gedachte is circulair: wie tijdelijk elders werkt, brengt kennis, ervaring en netwerken terug naar het eigen land.
De GU investeert daarnaast in opleidingsprogramma's waarmee mensen in niet-GU-landen zich kunnen ontwikkelen tot het niveau dat nodig is om een waardevolle bijdrage te leveren. Eenmaal terug in eigen land kunnen zij ook op afstand blijven bijdragen aan de GU-economie. Zo groeit de welvaart aan beide kanten.
Landen
Toetreding is gekoppeld aan drie bestaande, onafhankelijke indices: de Democracy Index, de Corruption Perceptions Index en de Human Rights Index. Voor iedere index is een 'voldoende' niveau en een 'minimum' niveau gekozen. Het minimumniveau is zo gekozen dat de EU als blok kan toetreden.
Landen boven het minimumniveau worden uitgenodigd mee te doen.
Drie landen krijgen een aparte behandeling. De Verenigde Staten en Israël worden voorlopig niet uitgenodigd. De landen voldoen cijfermatig weliswaar aan de norm, maar het valt niet te verwachten dat deze landen onder de huidige regeringen zich zouden willen committeren aan de regels van de Globale Unie. Taiwan voldoet eveneens, maar heeft geen VN-erkende status. Hiervoor kunnen we werken met een aparte status, zoals dat nu ook gebeurt bij de WTO.
De indices hebben een beperkte foutmarge. Landen die net onder de drempel zitten, kunnen op aanvraag alsnog worden beoordeeld.
Gefaseerde wetgeving
Wetgeving nemen we gefaseerd over. Eenvoudige, technische regels komen eerst; politiek gevoelige onderwerpen volgen later en vragen een bredere meerderheid.
| Fase | Voorbeelden | Criterium | Drempel |
|---|---|---|---|
| Fundament | Technische productnormen; douaneprocedures; verificatiemethode en extern tarievenstelsel van de scorecard; gegevensbescherming; voedsel- en productveiligheid | Technisch of direct nodig om te functioneren | Gewone regels |
| Verdieping | Mededinging en staatssteun; aanbestedingen; digitale markten; beroepskwalificaties; financieel toezicht | Matige soevereiniteitskosten, versterkt de samenwerking | Gewone regels |
| Politiek gevoelig | Rechtsstaatconditionaliteit; milieu- en arbeidsnormen; fiscale afstemming; sancties tegen agressieve landen | Politiek gevoelig, hoge soevereiniteitskosten | 80%-drempel |
De Global Union werkt niet met één extern tarief, maar met verschillende tarieven per land, gebaseerd op de score op de waarden-scorecard. Dit lijkt strijdig met het principe van de wereldhandelsorganisatie dat alle landen gelijke tarieven dienen te krijgen. Op basis van artikel XX GATT, bescherming van de publieke moraal, verwachten we hier een uitzondering op te kunnen maken. Omdat dit oordeel gedragen wordt door de hele Global Union, en volgens vaste, voor elk land gelijke criteria wordt toegepast, staat dit beroep steviger dan wanneer een enkel land het alleen zou doen.
Landbouwbeleid, cohesiefondsen en de muntunie nemen we niet over; die zijn onlosmakelijk verbonden met het grondgebied en de begroting van de EU zelf.
Aansluiten op mondiale standaarden
We kiezen alleen voor een eigen regel als er geen mondiaal alternatief is of het bestaande te vrijblijvend is.
| Domein | Leidende standaard | Orgaan |
|---|---|---|
| Handelsregels | GATT/GATS, TBT- en SPS-akkoorden | WTO |
| Douane en indeling | Geharmoniseerd Systeem, Herzien Verdrag van Kyoto | WCO |
| Productnormen | ISO, IEC, ITU | Internationaal, niet-statelijk |
| Voedselveiligheid | Codex Alimentarius | FAO/WHO |
| Belastingen | Pillar Two (minimumtarief), BEPS | OESO/G20 Inclusive Framework |
| Bankentoezicht | Basel III | Bazels Comité |
| Witwasbestrijding | 40 aanbevelingen | FATF |
| Verslaggeving | IFRS | IASB |
| Mensenrechten | UVRM, IVBPR, IVESCR, acht fundamentele ILO-verdragen | VN, ILO |
| Corruptiebestrijding | UNCAC | VN |
| Klimaat | Akkoord van Parijs | UNFCCC |
| Luchtvaart, scheepvaart | ICAO, IMO | VN-organisaties |
| Gegevensbescherming | Verdrag 108+ | Raad van Europa, open voor niet-Europese staten |
Bij gegevensbescherming kiezen we het supranationale Verdrag 108+ in plaats van de AVG: dezelfde bescherming, maar zonder EU-label, en al opengesteld voor landen als Uruguay, Mexico en Senegal. Bij AI ontbreekt nog een gezaghebbende mondiale standaard. Deze zal met prioriteit vormgegeven moeten worden.
Organisatie
De Global Union werkt met een minimale organisatie: een kleine commissie en een beperkt ambtenarenapparaat, ondersteund door bestaande nationale en internationale instellingen. Het budget blijft beperkt, want de unie begint met een beperkte set bevoegdheden en neemt geen grote overdrachten over zoals landbouw- of cohesiefondsen. Toch is de unie daadkrachtig: besluiten vallen met een heldere meerderheid in plaats van unanimiteit. Uitvoering vindt plaats in de landen zelf. Toezicht op de uitvoering wordt wel door de Global Union verzorgd. Wel is er budget voor internationale uitwisseling van studenten en voor onafhankelijke online nieuwsmedia en opleidingen.
Discussies en stemmingen vinden online plaats. De slagkracht wordt versterkt door democratische innovatie. Besluitvorming is transparant, inclusief de onderliggende feiten en overwegingen, uitgelegd op zowel expert- als lekenniveau. Burgers wereldwijd kunnen in hun eigen taal meepraten en invloed uitoefenen.
Perspectief op de lange termijn
De Globale Unie omvat landen uit de gehele wereld, groeit sterk en is een drijvende kracht voor steeds meer functionerende democratieën. De GU werkt constructief samen met andere landen die de wereld veilig en schoon willen houden voor komende generaties.