Het manifest · maart 2026

Een Globale Unie
voor steeds meer functionerende democratieën

Een persoonlijk manifest voor een Globale Unie voor democratie, vrijheid en vrede.

Gerhard Top
Geschreven maart 2026 8 minuten lezen

Vertrekpunt: het succes van de Europese Unie

De Europese Unie is een van de meest indrukwekkende politieke projecten in de geschiedenis. Landen in Oost-Europa wierpen het juk van dictaturen van zich af, niet alleen vanwege de Europese waarden, maar vanwege de belofte van welvaart en perspectief. Het meest recente en indrukwekkende voorbeeld is de strijd van Oekraïne. Mensen worden bewogen door de belofte van een beter leven. Dat is de kracht waar we op moeten voortbouwen.

Uiteraard is de EU nog niet af. We zullen af moeten van het vetorecht, waarmee populistische landen al te vaak de besluitvorming hebben vertraagd en we zullen moeten komen tot een heldere uitzettingsprocedure voor landen die structureel de Europese waarden verkwanselen, waarbij we de bevolking voldoende tijd geven om toch een andere richting te kiezen. Deze verbeteringen hoeven ons echter niet te remmen.

De EU is nu een regionaal project. De - mede door de toenemende onbetrouwbaarheid van de VS - gegroeide samenwerking met andere functionerende democratieën moet worden versneld en verbreed. Dat brengt me bij het centrale voorstel.

Een vreedzame geopolitieke macht

De GU investeert enorm in strategische onafhankelijkheid voor alle leden: grondstoffen, energie, defensie en eigen AI-capaciteit. De impact van AI zal enorm zijn. Nu al is gebleken dat de VS geen moeite heeft bondgenoten de toegang tot de krachtigste modellen te ontzeggen. De GU moet op dit gebied urgent op eigen benen staan.

De GU voert geen assertieve militaire acties, tenzij een brede meerderheid van de GU-landen oordeelt dat ingrijpen noodzakelijk is vanwege misdaden tegen de eigen bevolking. In beginsel gelooft de GU dat volkeren zelf in opstand moeten komen. Als regimes zich misdragen volgen doortastende sancties, waarbij GU-landen die economische schade lijden gezamenlijk worden gecompenseerd.

Kernprincipes van de Globale Unie

01

Een waarden-gedreven handelsstelsel

De GU werkt met één systeem van handelstarieven op basis van een scorecard per land, gemeten op:

  • Corruptiebestrijding
  • Vrijheid: rechtsstaat, democratie, vrije pers
  • Mensenrechten
  • Duurzaamheid: klimaatakkoorden, respect voor natuur
  • Gedrag binnen de internationale rechtsorde: IP-bescherming, geen spionage, geen dumping, bijdrage aan het Internationaal Gerechtshof

Landen die volledig voldoen betalen 0% invoerrechten. Landen die gedeeltelijk voldoen betalen op basis van hun score, met jaarlijkse meting en aanpassing. Landen die agressie plegen of hun eigen bevolking vermoorden worden volledig uitgesloten, en landen die wél handel met hen drijven krijgen hogere tarieven.

02

Vreedzame maar krachtige buitenlandse politiek

De GU voert geen assertieve militaire acties, tenzij een brede meerderheid van de GU-landen oordeelt dat ingrijpen noodzakelijk is vanwege misdaden tegen de eigen bevolking. In beginsel gelooft de GU dat volkeren zelf in opstand moeten komen. Als dit wordt neergeslagen, volgen doortastende sancties, waarbij GU-landen die economische schade lijden gezamenlijk worden gecompenseerd.

03

Informatievrijheid als strategisch instrument

De GU vergroot haar invloed door kwalitatief hoogwaardige en onafhankelijke journalistiek in alle lokale talen - naar analogie van de BBC, versterkt met GU-middelen - en door het beschikbaar stellen van beschermde technologie die burgers onafhankelijk maakt van staatsgecontroleerde internettoegang.

04

Eén handelszone, beperkt vrij verkeer van personen

De GU functioneert niet als één markt met volledig vrij personenverkeer, om ongewenste migratiestromen naar welvarende gebieden te voorkomen. Wel gelden uniforme handelstarieven op basis van de scorecard.

Voor hoogwaardig werk verstrekken we tijdelijke werkvisa aan schaars talent uit GU-landen én uit andere landen. De gedachte is circulair: wie tijdelijk elders werkt, brengt kennis, ervaring en netwerken terug naar het eigen land.

De GU investeert daarnaast in opleidingsprogramma's waarmee mensen in niet-GU-landen zich kunnen ontwikkelen tot het niveau dat nodig is om een waardevolle bijdrage te leveren. Eenmaal terug in eigen land kunnen zij ook op afstand blijven bijdragen aan de GU-economie. Zo groeit de welvaart aan beide kanten.

Perspectief op de lange termijn

Op termijn zie ik een Globale Unie die landen omvat uit de gehele wereld, sterk groeit en als bedreiging wordt gezien door dictatoriale leiders en kleptocraten. De GU vervangt op termijn de functie van de NAVO en bestaat uitsluitend uit landen waar de democratie functioneert en de waarden worden nageleefd.

Tot zover dit manifest.

Dit is een schrijfoefening — een eerste aanzet. Geen blauwdruk, geen partijprogramma. Wel een richting. Reageer op het manifest in het Forum, schrijf een eigen tegenpositie, of breng het verder in een werksessie.